Embleem van het Sassanidische Rijk (Simurgh), Iran Sticker

Het Sassanidische Rijk ( /səˈsɑːniən, səˈseɪniən/), officieel Eranshahr (Midden-Perzisch: 𐭠𐭩𐭥𐭠𐭭𐭱𐭲𐭥𐭩 Ērānšahr, "Rijk van de Iraniërs"), was een Iraans rijk dat werd gesticht en geregeerd door het Huis van Sasan van 224 tot 651. Meer dan vier eeuwen standhoudend, was de lengte van de heerschappij van de Sassanidische dynastie over het oude Iran na de direct voorafgaande Arsacid-dynastie van Parthia. Gesticht door Ardashir I, wiens opkomst samenviel met de achteruitgang van de Arsacidische invloed in het licht van zowel interne als externe strijd, was het Huis van Sasan zeer vastbesloten om het erfgoed van het Achaemenidische Rijk te herstellen door de dominantie van de Iraanse natie uit te breiden en te consolideren. Met name na het verslaan van Artabanus IV van Parthia tijdens de Slag bij Hormozdgan in 224, begon het veel heviger te concurreren met het naburige Romeinse Rijk dan de Arsaciden hadden gedaan, waardoor een nieuwe fase van de Romeins-Iraanse oorlogen werd ontketend. Deze inspanning van Ardashirs dynastie herstelde uiteindelijk Iran als een grote macht van de late oudheid. Op hun hoogtepunt controleerden de Sassaniden heel het huidige Iran en Irak en delen van het Arabisch Schiereiland (met name Oost-Arabië en Zuid-Arabië), evenals de Kaukasus, de Levant en delen van Centraal-Azië en Zuid-Azië. Zij handhaafden Ctesiphon als hoofdstad -zoals het was onder de Arsaciden- voor alle behalve de eerste twee jaar van het bestaan van hun rijk, toen Istakhr kortstondig in deze capaciteit diende. Een van de hoogtepunten in de geschiedenis van de Iraanse beschaving, werd het Sassanidische Rijk gekenmerkt door een complexe en gecentraliseerde overheidsbureaucratie en de revitalisering van het Zoroastrisme als legitimerend en unificerend ideaal. Deze periode zag de bouw van vele grote monumenten, openbare werken en gesponsorde culturele en onderwijsinstellingen. Onder de Sassaniden verspreidde de Iraanse culturele invloed zich ver buiten het fysieke grondgebied dat het controleerde en beïnvloedde gebieden zo ver als West-Europa, Oost-Afrika en China en India. Het hielp ook de Europese en Aziatische middeleeuwse kunst vorm te geven. Na de opkomst van de islam in Arabië capituleerde het Sassanidische Rijk voor de vroege moslim-veroveringen, die werden geïnitieerd door Mohammed en voortgezet door het Rashidun-califaat. Hoewel de moslim-verovering van Iran een significante religieuze en culturele verschuiving in de geschiedenis van de natie markeerde, maakte de islamisering van Iran de geleidelijke absorptie van Sassanidische kunst, architectuur, muziek, literatuur en filosofie in de ontluikende islamitische cultuur mogelijk, wat op zijn beurt de verspreiding van evoluerende Iraanse cultuur, kennis en ideeën door de groeiende moslimwereld verzekerde en in stand hield.