Sint Thomas Becket's martelaarschap (M 031) Legpuzzel

Op zijn 1170 kerst hof in Bures, Normandië, in een vlaag van woede, Hendrik II, koning van Engeland, had tekeer gegaan tegen Thomas Becket, zijn voormalige vriend, eenmalige kanselier, en de huidige aartsbisschop van Canterbury onlangs teruggekeerd uit ballingschap. Er wordt gezegd dat hij zijn tirade beëindigde: "Zal niemand mij van deze turbulente priester verlossen?" En vier van zijn ridders hadden zijn woorden opgevat als een niet-zo-subtiele oproep tot actie tegen de prelaat. Slechts enkele dagen later, op 29 december, lag Becket dood – zijn hersenen spatten over de vloer van zijn kathedraal. Het was een moord die de middeleeuwse christenheid deed schudden. Er zijn verschillende hedendaagse geschreven versies van de brutale moord - met name het ooggetuigenverslag van Edward Grim, Becketts plaatsvervangende kruisdrager op die noodlottige dag. Deze visuele weergave uit 1471, geschilderd tijdens het bewind van Hendrik V, is kleurrijker, grafisch en gedetailleerd dan onze eerste (vergelijk M 030). Dit kleine Tudor-eikenhouten paneelschilderij - nu veel verslechterd - hing ooit boven het graf van Henry IV in Canterbury, waar het nog steeds wordt bewaard. Het werd gecombineerd met een ander schilderij uit dezelfde periode dat de Boete van Hendrik II vertegenwoordigde (zie M 033). + Opgemerkt moet worden dat het niet altijd mogelijk is om de tekstuele met de artistieke te verzoenen. Details variëren - niet verrassend gezien de omstandigheden, de verstreken tijd en artistieke licentie. Hier wordt Sir William Tracey afgebeeld met het rood-geel gestreepte schild en het bebloede zwaard, die al de eerste veeg naar Becket heeft genomen, zijn pet van zijn hoofd heeft geslagen en de monnik Edward Grim in de onderarm heeft verwond. Nu hij achter het altaar stond, had Grim geprobeerd de aanstormende klap af te weren met Becketts eigen kruiser, zonder resultaat. Grim, die oogcontact maakt met Tracey, reageert met pijn aan zijn wond en schrik bij de aanval. De tweede ridder, Sir Reginald FitzUrse, die waarschijnlijk de leider van de samenzweerders was, is herkenbaar aan de beren op zijn surcoat, dat wil zeggen, de tuniek die door een ridder over zijn harnas wordt gedragen. FitzUrse raakt de top van Becket’s hoofd en brengt de aartsbisschop op zijn knieën. Bloeden uit de hoofdhuid, Becket knielt rechtop in een houding van gebed en berusting. Sir Richard Brito (of de Breton) in de geplooide helm en overjas met een ontwerp van de hoofden van gemuilkorfde beren of beren landt de laatste klap, een zijdelingse snede. Toch wordt het hier niet afgebeeld met de venijnigheid van de eigenlijke slag: Brito sloeg eigenlijk Becket's schedel af en brak zijn zwaard op de stenen stoep in het proces! Opzij in de blauwe surcoat frety met een fleur-de-lys in elke fret is Sir Hugh de Morville net begonnen met zijn zwaard te ontscheren van een rode schede. Van de vier ridders sloeg alleen De Morville niet op de aartsbisschop, maar hield de menigte tegen om hem te hulp te komen. Een vijfde persoon die hier gewoonlijk niet wordt getoond en niet wordt getoond, een geestelijke genaamd Hugo van Horsea, legde zijn voet op Becketts nek en verstrooide zijn hersenen en bloed met de punt van zijn zwaard over de vloer en riep: "Laat ons weggaan, ridders; hij zal niet meer opstaan." + De tekst achter de figuren blijft onleesbaar. De heilige Thomas Becket is beschermheer van de seculiere geestelijkheid. + Feest: 29 december + Afbeelding Credit (M 031): Detail van het martelaarschap van Sint Thomas van Canterbury, kleurgravure door J. Carter, 1786, uit het Wellcome Collectie (Wellcome Library no. 7281i). Naamsvermelding 4.0 Internationaal (CC BY 4.0). De losse druk zou afkomstig zijn van John Carter's boek Specimens of Ancient Painting and Sculpture (Vol.1; Londen, 1780, 1787), blz. 60. Onze beschrijving wijkt enigszins af van het verslag van de eerwaarde Mr. Milner, van St. Peter’s House, Winchester, in het boek op pp. 57-58. Ons onderzoek is gebaseerd op het ooggetuigenverslag van Grim en een studie van de heraldiek.