Vlag van Groot-Tibet Sticker

Tibet (/tɪˈbɛt/ ⓘ; Tibetaans: བོད, Lhasa-dialect: [pʰøːʔ˨ ˧ ˩ 藏 区 ūToxicoïde] Böd; Chinees: icoïdale; pinyin: Zàngqicoloïde), of Groot-Tibet, is een regio in het westerne deel van Oost-Azië, die een groot deel van het Tibetaanse Plateau beslaat en zich uitstrekt over ongeveer 470.000 vierkante mijl (1.200.000 km2). Het is het thuisland van het Tibetaanse volk. Op het plateau wonen ook andere etnische groepen zoals Mongolen, Monpa, Tamang, Qiang, Sherpa, Lhoba en sinds de 20e eeuw Han-Chinezen en Hui. Tibet is de hoogste regio op aarde, met een gemiddelde hoogte van 4.380 m (14.000 ft). Gelegen in de Himalaya, de hoogste hoogte in Tibet is Mount Everest, de hoogste berg van de aarde, stijgt 8.848 m (29.000 ft) boven het niveau van het zee. Het Tibetaanse rijk ontstond in de 7e eeuw. Op zijn hoogtepunt in de 9e eeuw strekte het Tibetaanse rijk zich uit tot ver buiten het Tibetaanse plateau, van het Tarim-bekken en Pamirs in het westen tot Yunnan en Bengalen in het zuidoosten. Daarna werd het opgedeeld in verschillende gebieden. Het grootste deel van western en centraal Tibet (Ü-Tsang) werd vaak op zijn minst nominaal verenigd onder een reeks Tibetaanse regeringen in Lhasa, Shigatse of nabijgelegen locaties. De oostelijke regio's van Kham en Amdo hadden vaak een meer gedecentraliseerde inheemse politieke structuur, verdeeld over een aantal kleine vorstendommen en stamgroepen, terwijl ze ook vaak onder Chinese heerschappij vielen; het grootste deel van dit gebied werd uiteindelijk geannexeerd door de Chinese provincies Sichuan en Qinghai. De huidige grenzen van Tibet werden over het algemeen vastgesteld in de 18e eeuw. Na de Xinhai-revolutie tegen de Qing-dynastie in 1912 werden Qing-soldaten ontwapend en geëscorteerd uit Ü-Tsang, maar het is grondwettelijk geclaimd door de Republiek China als het Tibet-gebied. De 13e Dalai Lama verklaarde de regio in 1913 onafhankelijk, hoewel het noch door de Chinese Republikeinse regering noch door enige buitenlandse macht werd erkend. Lhasa nam later ook de controle over het westerne Xikang over. De regio behield zijn autonomie tot 1951, toen het na de Slag bij Chamdo werd bezet en geannexeerd door de Volksrepubliek China. Het hele plateau kwam onder het bestuur van de Volksrepubliek China. De Tibetaanse regering werd afgeschaft na de mislukking van de Tibetaanse opstand in 1959. Tegenwoordig regeert het western en centraal Tibet als de Xizang Autonome Regio, terwijl de oostelijke gebieden nu grotendeels autonome prefecturen zijn binnen de provincies Qinghai, Gansu, Yunnan en Sichuan. De Tibetaanse onafhankelijkheidsbeweging wordt voornamelijk geleid door de Tibetaanse diaspora. Mensenrechtengroepen hebben de Chinese regering beschuldigd van schendingen van de mensenrechten in Tibet, waaronder marteling, willekeurige arrestaties en religieuze repressie, waarbij de Chinese regering de informatie streng controleert en externe controle ontkent. De dominante religie in Tibet is het Tibetaans boeddhisme; andere religies omvatten Bön, een inheemse religie vergelijkbaar met het Tibetaans boeddhisme, de islam en het christendom. Het Tibetaans boeddhisme heeft een grote invloed op de kunst, muziek en festivals in de regio. Tibetaanse architectuur weerspiegelt Chinese en Indiase invloeden. Stapelvoedsel in Tibet zijn geroosterde gerst, jakvlees en boterthee. Met de groei van het toerisme in de afgelopen jaren is de dienstensector de grootste sector in Tibet geworden, goed voor 50,1% van het lokale bbp in 2020.