Wapen van Amerikaans-Samoa, Verenigde Staten Sticker

Amerikaans-Samoa is een niet-geïncorporeerd en ongeorganiseerd gebied van de Verenigde Staten gelegen in de regio Polynesië van de Stille Zuidzee. Gecentreerd op 14.3°S 170.7°W, is het 40 mijl (64 km) ten zuidoosten van het eilandland Samoa, ten oosten van de International Date Line en de Wallis- en Futuna-eilanden, ten westen van de Cookeilanden, ten noorden van Tonga, en ongeveer 310 mijl (500 km) ten zuiden van Tokelau. Amerikaans-Samoa is het zuidelijkste grondgebied van de Verenigde Staten, gelegen 2.200 mijl (3.500 km) ten zuidwesten van de Amerikaanse staat Hawaï, en een van de twee Amerikaanse gebieden ten zuiden van de evenaar, samen met het onbewoonde Jarvis-eiland. Amerikaans-Samoa bestaat uit het oostelijke deel van de Samoaanse archipel - de bewoonde vulkanische eilanden Tutuila, Aunuʻu, Ofu, Olosega en Taʻū en het onbewoonde Roos Atoll - evenals Swains Island, een afgelegen koraalatol in de vulkanische eilandengroep Tokelau. Het totale landoppervlak is 77 vierkante mijl (199 km2), iets groter dan Washington, DC; inclusief de territoriale wateren, is het totale gebied 117.500 vierkante mijl (304.000 km2), ongeveer de grootte van Nieuw-Zeeland. Amerikaans-Samoa heeft een tropisch klimaat, met 90 procent van het land bedekt met regenwouden. Met ingang van 2024 is de bevolking ongeveer 47.400 en geconcentreerd op Tutuila, waar de hoofdstad en grootste nederzetting, Pago Pago, is gevestigd. De overgrote meerderheid van de inwoners zijn inheemse etnische Samoanen, van wie de meesten vloeiend zijn in de officiële talen, Samoaans en Engels. Bewoond door Polynesiërs sinds de prehistorie, werd Amerikaans-Samoa voor het eerst gecontacteerd door Europeanen in de 18e eeuw. De eilanden trokken missionarissen, ontdekkingsreizigers en zeelieden aan, met name naar de zeer beschermde natuurlijke haven van Pago Pago. De Verenigde Staten namen Amerikaans-Samoa in bezit aan het einde van de 19e eeuw en ontwikkelden het tot een belangrijke marinebuitenpost; de strategische waarde van het gebied werd versterkt door de Tweede Wereldoorlog en de daaropvolgende Koude Oorlog. In 1967 werd Amerikaans-Samoa zelfbesturend met de goedkeuring van een grondwet; de lokale overheid is republikeins van vorm, met afzonderlijke uitvoerende, wetgevende en rechterlijke afdelingen. Het blijft officieel ongeorganiseerd en wordt dus rechtstreeks beheerd door de federale overheid. Amerikaans-Samoa staat op de lijst van 17 "niet-zelfbesturende gebieden", maar is lid van verschillende intergouvernementele organisaties, waaronder de Pacific Community, Pacific Islands Forum (PIF), Alliance of Small Island States (AOSIS) en het Internationaal Olympisch Comité (IOC). Vanwege de strategische ligging van het gebied heeft het Amerikaanse leger een aanzienlijke aanwezigheid en speelt het een belangrijke rol in de economie en de samenleving. Het gebied staat bekend om het hoogste percentage militaire aanwerving van elke Amerikaanse staat of territorium; vanaf 2021 stond het lokale rekruteringsstation van het Amerikaanse leger in Pago Pago op de eerste plaats in werving. Tonijnproducten zijn de belangrijkste exportproducten, waarbij de VS zelf de grootste handelspartner is. Het toerisme is een opkomende maar onderontwikkelde sector, deels als gevolg van de relatieve geografische isolatie van het gebied, die ook verantwoordelijk is voor de hoge mate van armoede en emigratie. Inwoners van Amerikaans-Samoa worden politiek benadeeld, zonder stemrecht in het Amerikaanse Congres. Amerikaans-Samoa is het enige permanent bewoonde gebied van de Verenigde Staten waar het staatsburgerschap niet wordt verleend bij de geboorte, en mensen die daar zijn geboren worden beschouwd als "niet-staatsburgers" met beperkte rechten. Burgerschap is lokaal een controversieel onderwerp, omdat de regering van Amerikaans-Samoa vreest dat het zou leiden tot de erosie van traditionele gebruiken. Het is het enige Amerikaanse grondgebied met een eigen immigratiesysteem.