Wolharige mammoet reisbeker

Een wolharige mammoet in een typische ijstijd toendra omgeving. Wolharige mammoeten waren niet merkbaar groter dan hedendaagse Afrikaanse olifanten. Volgroeide mammoetstieren bereikten hoogtes tussen 2,8 m en 3 m, terwijl de dwergvariëteiten tussen 1,8 m en 2,3 m kwamen. Wolharige mammoeten hadden een aantal aanpassingen aan de kou, waarvan de dikke laag ruige haren, tot 1 meter lang, met een fijne ondervacht, waarnaar de wolharige mammoet is vernoemd, het meest bekend is. De vachten waren vergelijkbaar met die van muskusossen, en het is waarschijnlijk dat mammoeten in de zomer verharen. Ze hadden ook veel kleinere oren dan moderne olifanten; het grootste mammoetoor dat tot nu toe is gevonden was slechts 30 cm lang, vergeleken met 180 cm voor een Afrikaanse olifant. Hun huid was niet dikker dan die van hedendaagse olifanten, maar in tegenstelling tot olifanten hadden ze talrijke talgklieren in hun huid die vettige vet in hun haar afscheidden, waardoor de isolerende eigenschappen ervan werden verbeterd. Ze hadden een laag vet tot 7,5 cm dik onder de huid die, net als het spek van walvissen, hielp om ze warm te houden. Net als rendieren en muskusossen was hun hemoglobine aangepast aan de kou om de zuurstoftoevoer rond het lichaam te verbeteren en bevriezing te voorkomen. Andere karakteristieke kenmerken waren een hoge, puntige kop die knobbelachtig lijkt in veel grotschilderingen, en een hoge schouderbult als gevolg van lange stekelige uitsteeksels op de halswervels die waarschijnlijk vetreserves droegen. Een ander kenmerk dat soms wordt gevonden in grotschilderingen werd bevestigd door de ontdekking van de bijna intacte resten van een baby mammoet genaamd Dima. In tegenstelling tot de slurfkwabben van levende olifanten, had Dima's bovenlip aan het uiteinde van de slurf een breed kwabachtig kenmerk, terwijl de onderlip een brede, vierkante flap had. Hun tanden waren ook aangepast aan hun dieet van grove toendragrassen, met meer platen en een hogere kroon dan hun zuidelijke verwanten. Wolharige mammoeten hadden extreem lange slagtanden — tot 4,9 m lang — die merkbaar gekromd waren, in veel grotere mate dan die van olifanten. Het is niet duidelijk of de slagtanden een specifieke aanpassing aan hun omgeving waren; mammoeten kunnen hun slagtanden als scheppen hebben gebruikt om sneeuw van de grond te verwijderen en de begraven vegetatie te bereiken. Dit wordt bewezen door platte delen op het ventrale oppervlak van sommige slagtanden. Er is ook waargenomen bij veel exemplaren dat er een hoeveelheid slijtage op de top van de slagtand kan zijn die zou suggereren dat sommige dieren een voorkeur hadden voor welke slagtand ze hun slurf op lieten rusten. Hoewel bewaarde exemplaren van mammoetharen roodachtig of oranje van kleur zijn, wordt aangenomen dat dit te wijten is aan het uitlogen van pigment tijdens de begrafenis. In 2006 meldde de Universiteit van Californië, San Diego dat ze het gen hadden gesequenced dat de haarkleur bij zoogdieren beïnvloedt uit wolharige mammoetbeenderen. Mammoeten zouden vachten van verschillende kleuren hebben gehad, variërend van donkerbruin of zwart tot lichtere tinten, mogelijk blond of rossig. Uitsterven van de wolharige mammoet was waarschijnlijk het gevolg van een combinatie van de effecten van klimaatverandering en menselijke predatie. Een kleine populatie wolharige mammoeten overleefde op St. Paul-eiland, Alaska, tot 3750 v.Chr., terwijl een andere op Wrangel-eiland in de Noordelijke IJszee bleef tot 1700 v.Chr. Deze dieren werden oorspronkelijk beschouwd als een dwergvariëteit, veel kleiner dan de oorspronkelijke Pleistocene wolharige mammoet; maar na nader onderzoek worden Wrangel-mammoeten niet langer als dwergen beschouwd.