Zegel van de staat Punjab, India Sticker

Punjab (Punjabi: pañjāba, uitgesproken als [pə̞ɲˈdʒäːb]) is een deelstaat in het noordwesten van India. De staat wordt begrensd door de Indiase staten Himachal Pradesh in het noorden en noordoosten, Haryana in het zuiden en zuidoosten en Rajasthan in het zuidwesten, door de Indiase Unie gebieden Jammu en Kasjmir in het noorden en Chandigarh in het oosten. In het westen deelt het een internationale grens met de gelijknamige Pakistaanse provincie Punjab, en als zodanig wordt soms aangeduid als Oost-Punjab of Indiase Punjab voor ondubbelzinnige doeleinden. De staat beslaat een oppervlakte van 50.362 vierkante kilometer (19.445 vierkante mijl), wat 1,53% is van het totale geografische gebied van India, waardoor het de 19e grootste Indiase staat per gebied is van 28 Indiase staten (20e grootste, als Union Territories worden beschouwd). Met meer dan 27 miljoen inwoners is Punjab de 16e grootste Indiase staat qua bevolking, bestaande uit 23 districten. Punjabi, geschreven in het Gurmukhi-schrift, is de meest gesproken en de officiële taal van de staat. De belangrijkste etnische groep zijn de Punjabi's, met Sikhs (57,7%) en Hindoes (38,5%) die de dominante religieuze groepen vormen. De hoofdstad van de staat, Chandigarh, is een uniegebied en ook de hoofdstad van de naburige staat Haryana. Drie zijrivieren van de Indus - de Sutlej, Beas en Ravi - stromen door Punjab. De geschiedenis van Punjab is getuige geweest van de migratie en vestiging van verschillende stammen van mensen met verschillende culturen en ideeën, die een beschavingssmeltkroes vormen. De oude beschaving van de Indusvallei bloeide in de regio tot het verval rond 1900 v.Chr. Punjab werd verrijkt tijdens het hoogtepunt van de Vedische periode, maar daalde in overheersing met de opkomst van de Mahajanapadas. De regio vormde de grens van initiaal rijken tijdens de oudheid, waaronder Alexander's en de Maurya rijken. Het werd vervolgens veroverd door het Kushan-rijk, het Gupta-rijk en vervolgens het Harsha-rijk. Punjab bleef worden bewoond door nomadische mensen; waaronder de Huna, Turkse en de Mongolen. Punjab kwam onder islamitische heerschappij c. 1000 CE, en maakte deel uit van het Delhi Sultanaat en de Mughal Empire. Sikhisme, gebaseerd op de leer van Sikh Gurus, ontstond tussen de 15e en 17e eeuw. Conflicten tussen de Mughals en de latere Sikh Gurus bespoedigden een militarisering van de Sikhs, wat resulteerde in de vorming van een confederatie na de verzwakking van het Mughal-rijk, dat streed om de controle met het grotere Durrani-rijk. Deze confederatie werd in 1801 verenigd door Maharaja Ranjit Singh en vormde het Sikh-rijk. De grotere Punjab regio werd geannexeerd door de Britse Oost-Indische Compagnie van het Sikh Rijk in 1849. Toen India in 1947 onafhankelijk werd van het Britse bewind, werd de provincie Punjab verdeeld langs religieuze lijnen, waarbij het westerne deel van de moslimmeerderheid deel werd van Pakistan en het oostelijke deel van de hindoe- en sikh-meerderheid in India bleef, wat een grootschalige migratie tussen de twee veroorzaakte. Na de Punjabi Suba-beweging werd de Indiase Punjab gereorganiseerd op basis van taal in 1966, toen de Haryanvi- en Hindi-sprekende gebieden werden uitgehouwen als Haryana, Pahari-sprekende regio's verbonden aan Himachal Pradesh en de resterende, meestal Punjabi-sprekende gebieden de huidige staat Punjab werden. Een separatistische opstand vond plaats in de jaren tachtig. In cadeau is de economie van Punjab de 15e grootste staatseconomie in Indië met ₹ 8,02 biljoen (US $ 94 biljoen) aan bruto binnenlands product en een bbp per hoofd van de bevolking van ₹ 264.000 (US $ 3.100), op de 17e plaats onder Indiase staten. Sinds de onafhankelijkheid is Punjab een overwegend agrarische samenleving. Het is de negende hoogste ranking onder Indiase staten in de menselijke ontwikkeling index. Punjab heeft bruisende toerisme, muziek, culinaire en film industrieën.